Sağlık Personelinin Tam Gün Çalışmasına Ve Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı Taslağı Hakkında THD'nin Görüşü

26.5.2008 06:00:13

SAĞLIK PERSONELİNİN TAM GÜN ÇALIŞMASINA VE SAĞLIKLA İLGİLİ BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI TASLAĞI

 

TÜRK HEMŞİRELER DERNEĞİ’NİN GÖRÜŞÜ

20 Mayıs 2008

 

Yasa taslağını genel olarak değerlendirdiğimiz de taslak sağlık personeline olumlu birtakım düzenlemeler getirmekle beraber, aynı zaman da yetersiz ve çelişkili düzenlemeler de içermektedir.

Sağlık Personelinin Tazminat ve Çalışma Esaslarına Dair Kanunun yürürlükten kaldırılacak olması ile sağlık personelinin diğer kamu görevlileri gibi haftalık 40 saat olan çalışma süreleri eşitlenerek yıllardır olan haksızlık giderilecektir. Üniversite hastanelerinde çalışan 4/b’lilere ve geçici işçi kadrosunda iken 4/b statüsüne geçenlere döner sermaye ödenmesine yönelik düzenleme de bir eşitsizliği giderecek olması bakımından yine olumlu bir kazanım olarak karşımıza çıkmaktadır. Ayrıca nöbet ücretlerinin artırılarak, nöbet ücreti ödenmesinde 25 yatak sınırının kaldırılması ve nöbet tutan tüm personele nöbet ücreti verilecek olması olumlu gelişmelerdir.

 

Taslakta yetersiz ve çelişkili bulduğumuz maddeler ile ilgili görüşlerimiz aşağıdadır.

 

Madde 1- 3

Sağlık çalışanlarının bütüncül bir yaklaşım anlayışı ile takım halinde sunduğu sağlık hizmeti, hekim merkezli olarak uygulanan performansa dayalı döner sermaye sistemi nedeniyle neredeyse yok sayılmakta ve bu durum hakkaniyet ilkesi ile uyuşmamaktadır. Performans değerlendirmesi adı altında, objektif olmayan kriterler üzerinden döner sermaye payı ödenmesi birçok eşitsizliği de beraberinde getirmektedir.

209 sayılı Döner Sermaye Kanunun 5. maddesinde yapılan değişiklikte hemşirelerin döner sermaye oranları aynen korunarak var olan adaletsiz durum devam ettirilmektedir. Bu oranlar sağlık personeli arasındaki gelir farkı uçurumuna neden olmaktadır. Bu fark kimi personel arasında 15-20 katına kadar çıkabilmektedir. Bu fark, çalışanların moral ve motivasyonunu olumsuz olarak etkilemektedir. Taslağın 1. ve 3. maddesinde geçen Ek ödeme üst sınırlarının hangi kriterler göz önüne alınarak belirlendiği anlaşılamamaktadır. Örneğin hastane müdürü ile eczacılara yüzde 250, başhemşirelere ise yüzde 200, şeklinde uygulanan tavan sınırları hastane yönetiminde görev alan hastane müdürü ve başhemşire arasında belirgin bir fark oluşturmaktadır. Aynı zamanda hastane yönetiminde olan başhemşireye eczacıdan daha aşağıda bir sınır belirleyerek kendi içersinde bir ikilem oluşturmaktadır. Bu nedenle oranların yeniden gözden geçirilerek özellikle düşük gelir grubunda bulunan hemşirelerin oranlarının artırılması yasa taslağının gerekçeler kısmındaki “sağlık hizmetlerinin hakkaniyete, halkın ihtiyaç ve beklentilerine uygun, verimli, kaliteli ve etkin sunulması” amacına uygun olacaktır.

 

209 sayılı kanunda yapılacak ek ödemelerin üst sınırı bulunmakta ,ancak, bir alt sınıra yer verilmemektedir. Bu durumda Sağlık Bakanlığı tarafından bir yönetmelik değişikliği ile mevcut oranlar da her zaman değişikliğe gidilebilir. Üstelik verilen ek ödeme miktarları çalışılan sağlık kuruluşları arasında ciddi oranlarda değiştiği, döner sermayesi olmayan sağlık kuruluşlarında ise hiç verilmediğinden, aynı görevlerde ancak farklı sağlık kuruluşlarında çalışan hemşirelerin aylık ücretlerinde oluşan eşitsizlikler de derinleşecektir.

 

Döner sermaye kanununda uzman tabip için farklı, pratisyen tabip için farklı oranlar belirlenmiştir. Ancak Hemşirelik Kanunun değişmesi ile kanunda yer alan uzman hemşire kavramı halen hiçbir düzenlemede yer almamaktadır. Bu yasada bu boşluğun giderilerek uzman hemşire için de bir oran belirlenmesi, lisansüstü eğitimin özlük haklarına yansıtılmasının bir başlangıcı olması açısından uygun olacaktır.

Ayrıca esasen hemşirelerin özlük haklarındaki iyileştirmelerin genel bütçeden ödenen maaşlarında yapılması gerekir. Aynı emeği harcayan hemşireler yönünden  çalışılan kurumdan kuruma, bölümden bölüme  farklı ücret alınmasına neden olan, emekli ikramiyesi, emekli aylığı gibi özlük haklarına yansıması olmayan döner sermaye gelirlerine dayalı ek ödemenin ise daha adil hale getirilerek nitelikli ve iyi çalışmanın teşviki amacı ile yapılması gerekir.

 

Madde - 4

Türk Silahlı Kuvvetleri emrinde görev yapan sağlık personelinin de yasa ya dahil edilmemesi anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olacaktır. Sağlık personelinin ücret ve özlük haklarının iyileştirilmesine yönelik düzenlemelerin bir bütün içinde düzenlenip uygulanması ve kapsamının Türk Silahlı Kuvvetlerini de içine alacak bir biçimde genişletilmesi gerekmektedir.

 

Madde - 5

Türkiye Cumhuriyeti dâhilinde tıp mesleğini icra edebilmek için Türkiye"deki tıp fakültelerinden veya yetkili kurumca ilgili mevzuatına göre denkliği onaylanan yabancı tıp fakültelerinden diploma sahibi olmak ve diplomalarının Sağlık Bakanlığınca tescil edilmiş olması şarttır.”  Taslaktaki bu madde ile yabancı hekim istihdamında ön koşulların belirlenmemiş olması, nitelik ve dil problemini de beraberinde getireceği ve bu durumun sağlık hizmetinin verimini düşüreceği göz ardı edilmektedir. Bu durum hasta güvenliği için de bir tehlike oluşturabilecektir.

Madde - 8

Taslağın bu maddesinde nöbet tutmada ve icap nöbetine kalmada herhangi bir saat sınırının getirilmemiş olması fazla çalıştırmanın önünü sonuna kadar açmaktadır. Bu durum hastane yöneticileri tarafından istismar edilebileceği gibi sağlık personelinin sunduğu hizmetin kalitesini ve verimini düşürecektir.

“İcap nöbeti tutan ve bu nöbet karşılığında kurumunca izin kullanmasına müsaade edilmeyen personele, her bir izin suretiyle karşılanamayan icap nöbeti saati için (her bir icap nöbeti süresi kesintisiz 12 saatten az olmamak üzere), yukarıda nöbet ücreti için belirlenen ücretin yüzde 50"si tutarında icap nöbet ücreti ödenir”. Hastanelerde uygulanan vardiyalı nöbet sistemi nedeniyle bu düzenlemedeki kesintisiz 12 saat sınırı, 8 saatlik içap nöbetleri için uygulanamayacaktır. Bu düzenlemenin 8 saat olarak değiştirilmesi bir hak kaybının yaşanmaması için gereklidir.

Yine nöbet ücretlerinin genel bütçe yerine döner sermayeden karşılanacak olması, sağlık personelinin döner sermaye gelirlerinde azalmaya yol açacaktır. Nöbet ücretlerinde yapılan bu artışın da sağlık personeline reel olarak yansımayacağı ya da çok küçük bir oranda yansıyacağı görülmektedir. Nöbet ücretleri daha önce olduğu gibi genel bütçeden karşılanmalıdır. 657 Sayılı DMK’nun 178/B maddesindeki "Kurumlar gerektiği takdirde personelini günlük çalışma saatleri dışında fazla çalışma ücreti vermeksizin çalıştırabilirler. Bu durumda personele yaptırılacak fazla çalışmanın her sekiz saati için bir gün hesabı ile izin verilir. Buna göre fazla çalıştırılan personelin bu fazla mesaisi karşılığı olarak izin verilmesi ya da ücret verilmesi idarenin yetkisindedir. Bu yetki nöbet ücretlerinin döner sermayeden karşılanacak olması nedeniyle keyfi uygulamaların artmasına neden olacaktır.

 

Madde - 9

Taslakta görev tazminatı ile ilgili düzenlemenin gerekçesinde “Tabip, uzman tabip, diş tabibi ve eczacı unvanına sahip personele, Bakanlar Kurulunun belirleyeceği oranlarda görev tazminatı ödenmesi öngörülmekte, bu suretle kamu sektöründe çalışma teşvik edilmektedir” ifadesi ile sadece bu personelin kamuda çalışmasına ihtiyaç olduğu hemşirelerin kamuda çalışmasını teşvik etmeye gerek olmadığı düşünülmektedir. Oysaki AKP hükümeti ile birlikte özel sektörün sağlık hizmeti sunumunu teşvik edici birçok düzenleme hayata geçmiş bulunmaktadır. Özel sektör de ki bu atılım ile hemşireler artık özel sektör ile kamu arasında tercih yapmaktadırlar. Görev tazminatının hemşirelere verilmemesi  hemşirelerin kamudan özel sektöre geçişini hızlandıracaktır. Bu durumun taslağın genel gerekçesinde belirtilen “Özel sağlık hizmetlerinin makul büyüklükle sınırlanması, kamu sağlık hizmetlerinin ise ana hizmet sunucusu olarak yetenek ve kapasitesinin korunması gerekmektedir.” düşüncesi ile uyuşmadığı görülmektedir.

 

Madde - 11

Yasa taslağın da yer alan yürürlülük maddesinde, kanunun sadece 5, 8, 10. maddesinin ikinci fıkrası ve geçici 1. maddelerinin yayımı tarihinde, diğer maddelerinin ise 2009 tarihinde yürürlüğe girecek olması, halen tam gün çalışan sağlık çalışanlarını ve ek ödeme alamayan sözleşmeli personeli mağdur edecektir. Bu yüzden taslağın yasalaşması ile birlikte hükümlerinin yürürlüğe girmesi daha doğru olacaktır.

 

Diğer Öneriler

Bu kanunun yasalaşması ile birlikte “Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurum Ve Kuruluşlarında Görevli Personele Döner Sermaye Gelirlerinden Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik” te düzenlemeye gidilerek bu yönetmeliğin EK-1  Tavan Ek Ödeme Tutarına Esas Katsayılar bölümünde hemşireler ile ilgili 1.5 olan katsayının, eczacılar ile birlikte 2.5 oranına yükseltilmesi, yine EK-2 ve EK-3 deki Unvan Katsayıları tablosunda da hemşirelerin, eczacılar gibi 0.70 katsayı ile çarpılması döner sermaye dağıtımındaki adaletsizliğin kısmen de olsa giderilmesi açısından  gereklidir.

 

Yasa taslağı ile tüm 4B’li sağlık personeline döner sermaye ek ödemesi getirilmiş ancak, halen SSK ve İşveren kesintilerinin 4B’lilerden birlikte kesilmesi ,aynı kurumda aynı unvanla aynı işi yapan personel arasında gelir adaletsizliğine yol açacaktır. Bu durumun düzeltilmesi çalışma barışı açısından gereklidir.

 

Uluslararası Hemşirelik Andı

Yüklenmiş olduğum sorumlulukların bilincinde, geliştirdiğim anlayış ve becerilerimle, herhangi bir ırk, inanç, siyasal veya sosyal düzen ayrımı gözetmeksizin, hastalarıma bakacağıma, hayatı korumak, ızdırabı hafifletmek, sağlığı yüceltmek için gereken her türlü çabayı gistereceğime;
Bakımım altındaki hastaların, bütün değer ve dini inançlarına saygı duyacağıma, bana birileriyle ilgili olarak verilen tüm bilgileri saklayacağıma, hayatı ya da sağlığı tehdit edebilecek her türlü girişimlerden sakınacağıma;
sağlık
Mesleki bilgi ve becerilerimi en üst düzeyde tutmaya çalışacağıma, sağlık ekibinin bütün üyeleri ile işbirliği yapacağıma ve onları destekleyeceğime;
Bunların tümünü yaparken, uluslararası hemşirelik ahlak yasasının onurunu korumak için gerekecek bütün çabaları sarfedeceğime ve hemşireliğin bütünlüğünü koruyacağıma and içerim

 

Yüklenmiş olduğum sorumlulukların bilincinde, geliştirdiğim anlayış ve becerilerimle, herhangi bir ırk, inanç, siyasal veya sosyal düzen ayrımı gözetmeksizin, hastalarıma bakacağıma, hayatı korumak, ızdırabı hafifletmek, sağlığı yüceltmek için gereken her türlü çabayı göstereceğime;

 

Bakımım altındaki hastaların, bütün değer ve dini inançlarına saygı duyacağıma, bana birileriyle ilgili olarak verilen tüm bilgileri saklayacağıma, hayatı ya da sağlığı tehdit edebilecek her türlü girişimlerden sakınacağıma;

sağlık

Mesleki bilgi ve becerilerimi en üst düzeyde tutmaya çalışacağıma, sağlık ekibinin bütün üyeleri ile işbirliği yapacağıma ve onları destekleyeceğime;

 

Bunların tümünü yaparken, uluslararası hemşirelik ahlak yasasının onurunu korumak için gerekecek bütün çabaları sarfedeceğime ve hemşireliğin bütünlüğünü koruyacağıma and içerim

Video alanı
Rulo Çim kız Yurdu ankara Kız Yurdu Kız Yurdu Ankara Rulo Çim Faaliyet Raporu tasarımı cd dvd baskı web tasarım tente tente, tente tamiri, tente montajı tente,tente sistemleri,pergole matbaa, ankara matbaa, katalog baskı opel özel servis, volkswagen özel servis, bmw özel servis web tasarım, web tasarım ankara, kurumsal web tasarım